فریدالله ادیبآیین: دیوانسالار هنر و پیشگام اکسپرسیونیسم معنوی در افغانستان
به گزارش شهر روشن از کرمانشاه؛ فریدالله ادیبآیین یکی از چهرههای شاخص و تأثیرگذار در هنر معاصر افغانستان است؛ هنرمندی چندوجهی که با ترکیب نقاشی، موسیقی، فلسفه و نمادگرایی، مرزهای سنتی هنر را درنوردیده و سبکی منحصر بهفرد خلق کرده است. آثار او تلفیقی از احساس، تفکر، و تاریخ هستند که با زبان رنگ، مفاهیم متعالی را بازتاب میدهند. او را میتوان معمار هنر معناگرای چندحسی و دیوانسالار فرهنگ هنری افغانستان نامید.
فریدالله ادیبآیین در شهر هرات افغانستان، در خانوادهای فرهنگی و تحصیلکرده به دنیا آمد. پدرش از افسران ارتش و مادرش آموزگار بود. علاقه او به هنر از کودکی آغاز شد و در نوجوانی پس از مهاجرت به ایران، تحت تعلیم عمویش، نصرالله سروری، با اصول نقاشی آشنا شد. مسیر زندگی او میان علم و هنر در نوسان بود، بهگونهای که همزمان با تحصیل در رشته مهندسی برق، به شکل حرفهای در هنر نقاشی و موسیقی فعالیت کرد.
سبک و رویکرد هنری
ادیبآیین یکی از معدود هنرمندانی است که در بستر اکسپرسیونیسم انتزاعی، سبکی با بنیانهای معنوی، فلسفی و موسیقایی خلق کرده است. او آثارش را با تکنیکهایی چون نقاشی کنشی، قطرهای، و کار با کاردک و ماله میآفریند؛ اما آنچه آثارش را یگانه میسازد، تلفیق عناصر صوتی (راگاها و تالامالاهای موسیقی کلاسیک هندی)، شعر فارسی و فرمهای رنگی است.
او با بهرهگیری از نتهای موسیقایی همچون «سا» و «ری شودا» در پالتهای رنگی خود، تجربهای چندحسی و بینافرهنگی برای مخاطب خلق میکند. این زبان مشترک میان رنگ و صدا، آثار او را از یک سطح بصری صرف فراتر میبرد و به تعمق در ساحتهای روانشناختی و نمادین میکشاند.
محل نقاشی ۱/ معناگرایی و فلسفه در آثار
ادیبآیین در آثار خود به دنبال طرح پرسشهای بنیادین در مورد هستی، زمان، فنا، زایش و هویت است. او در فضای انتزاع مفهومی، با بیانهای مینیمالیستی تا میدانهای رنگی پرانرژی، به تحلیل تاریخ، فرهنگ و روان انسان معاصر میپردازد. نگاه او به هنر، نوعی دیالوگ میان گذشته و حال، شرق و غرب، صدا و سکوت است.
محل نقاشی ۲/ مجموعهداری و فعالیتهای فرهنگی
ادیبآیین نخستین مجموعهدار رسمی آثار فرهنگی، تاریخی و هنری افغانستان است. مجموعه ارزشمند او تحت عنوان «راه لاجورد» در وزارت میراث فرهنگی ایران به ثبت رسیده و شامل آثار کمنظیری از تاریخ هنر افغانستان میباشد. این مجموعه نمایانگر روحیه پژوهشگر، حافظهمحور و میهندوستانهی اوست.
محل نقاشی ۳/ دستاوردهای علمی و فنی
فریدالله ادیبآیین نهتنها در عرصه هنر، بلکه در قلمرو مهندسی نیز فردی مبتکر است. او دارای دکترای مهندسی برق و دکترای هنر است و تاکنون چهار اختراع ثبتشده از جمله دستگاه جوش پلاستیک به پارچه و دوربین عکاسی خاص را در کارنامه دارد. این پیوند میان علم و هنر، نشان از ذهنی چندوجهی و جامعنگر دارد.
محل نقاشی ۴/ نتیجهگیری
فریدالله ادیبآیین نمونهای برجسته از هنرمند معاصر است که در فضای آشوبزده تاریخ افغانستان، با خلق هنر معنوی و چندوجهی، پیام زیبایی، تفکر و پیوند فرهنگی را گسترش داده است. او نهتنها یک نقاش، بلکه یک فیلسوف رنگ، یک موسیقیدان بصری و یک معمار خاطرات ملی است. میراث او در هنر افغانستان، پلی است میان سنت و مدرنیته، سکوت و صدا، رنگ و معنا.
ثبت دیدگاه